OKUL MÜDÜRÜ KİMDİR, NE YAPAR?

Okul müdürlüğü, yalnızca bir idari görev değil; eğitim sisteminin en ağır sorumluluklarını omuzlayan, buna karşılık hak ve yetkileri aynı ölçüde güçlendirilmeyen bir kamu görevidir. Okul müdürü, okulun eğitim-öğretim faaliyetlerinden fiziki güvenliğine, mali işlerinden insan kaynaklarına, iş sağlığı ve güvenliğinden disiplin süreçlerine kadar uzanan geniş bir alanda sorumluluk taşır. Bu yönüyle okul müdürlüğü, farklı meslek alanlarının bilgi ve uygulamalarını aynı çatı altında yürütmeyi gerektiren çok yönlü bir yöneticilik makamıdır.

Okul Müdürü Kimdir?

Okul müdürü:

•Devleti okulda temsil eden yöneticidir.

•Eğitim öğretim faaliyetlerinin planlanması, yürütülmesi ve denetlenmesinden sorumludur.

•Öğretmen, öğrenci, veli ve diğer personel arasında koordinasyonu sağlayan liderdir.

•Mevzuatın uygulanmasını sağlayan, kamu kaynaklarını koruyan ve okulun kurumsal işleyişini sürdüren kişidir.

Ancak uygulamada okul müdürü, çoğu zaman yetkilerinden daha fazla sorumluluk yüklenen, imkânları sınırlı bir yöneticidir.

Okul Müdürü Ne Değildir, Ne Yapar?

Okul müdürü:

•Mühendis değildir; ancak okulun bakım, onarım, elektrik, kalorifer ve sıhhi tesisatından sorumludur.

•Mali müşavir değildir; ancak okulun bütçe, ödeme ve muhasebe işlemlerini yürütmek zorundadır.

•Müteahhit değildir; ancak yapım ve onarım süreçlerini takip eder.

•İşletmeci değildir; ancak okulun tüm kaynaklarını yönetir.

•Müfettiş değildir; gerektiğinde muhakkik olarak görevlendirilir.

•Sağlık personeli değildir; ancak hijyen ve sağlık tedbirlerinden sorumludur.

•Emniyet mensubu değildir; ancak okulun güvenliğini sağlamakla yükümlüdür.

•İş sağlığı ve güvenliği uzmanı değildir; ancak meydana gelebilecek iş kazaları ve güvenlik tedbirlerinden hukuken sorumludur.

•Lojistik personeli değildir; ancak okulun tüm ihtiyaçlarının temin ve organizasyonunu yürütür.

Kısacası okul müdürü, eğitim kurumunun sürekliliğini sağlayabilmek adına birçok farklı meslek grubunun görev alanına giren işleri yerine getirmek zorunda kalan kişidir.

Sorumluluğunun Sınırı Var mıdır?

Okul müdürünün sorumluluğu teoride mesai saatleriyle sınırlı görünse de uygulamada bunun çok ötesine geçmektedir.

Sorumluluk, okul kapısı açılmadan önce başlar; öğrencilerin güvenli şekilde eğitimlerini tamamlayıp ayrılmalarına hatta evlerine varıncaya  kadar devam eder. Çoğu zaman mesai bitiminden sonra gelen bir telefon, son dönemin moda whatssap ve bip mesajları, hafta sonu meydana gelen bir arıza, acil bir güvenlik sorunu ya da okul hakkında sosyal medyada yayılan bir haber bile okul müdürünü doğrudan ilgilendirir. Mesela bir bakan yardımcısının ihaleyle dağıtımı yapılacak kitapların okula ulaştırılması için tehdit dolu bir whatssap mesajına gecenin bir yarısında muhatap olabilirsiniz.

Bu nedenle okul müdürlüğü, mesai kavramının fiilen ortadan kalktığı görevlerden biridir.

Hak ve Sorumluluk Dengesi:

Okul müdürleri sorumluluk bakımından kamu yönetiminin en ağır yükünü taşıyan yöneticilerden biridir. Buna karşılık özlük ve mali haklar bakımından aynı ölçüde desteklenmemektedir.

Mesela:

•Haftada yaklaşık kırk saat ve çoğu zaman bunun üzerinde çalışmasına rağmen yalnızca sınırlı miktarda ek ders ücreti alabilmektedir.

•Okuldaki bütün rehberlik faaliyetlerinden sorumlu olmasına rağmen rehberlik ücreti alamamaktadır.

•Okulun tüm nöbet hizmetlerinden sorumlu olmasına rağmen nöbet ücreti ödenmemektedir.

•Devleti ve makamını temsil etmesine rağmen makam veya temsil tazminatından yararlanamamaktadır.

•Kamu kaynaklarının kullanımı nedeniyle yüksek mali ve hukuki sorumluluk üstlenmesine rağmen bu riske karşılık herhangi bir risk tazminatı bulunmamaktadır.

Öğretmenlerin hazırlık, planlama, rehberlik ve nöbet görevleri karşılığında ek ödeme almaları doğal ve haklıdır. Ancak bütün okulun eğitim, güvenlik, rehberlik, mali işleyiş ve personel yönetiminden sorumlu olan okul müdürünün bu görevlerin önemli bir kısmı için sabit ek ders ücreti dışında herhangi bir mali karşılık alamaması, hak ve sorumluluk dengesi açısından ciddi bir çelişki oluşturmaktadır.

Okul müdürü; okulun harcı, çatısı ve sigortasıdır. Her sorunda ilk başvurulan, her başarıda sorumluluğu paylaşan, her aksaklıkta ise ilk hesap veren kişidir.

Öyle ki bugün okul müdürlüğü makamı; sorumluluk dağıtılırken listenin en başında yer alan, ancak haklar ve imkânlar söz konusu olduğunda çoğu zaman hatırlanmayan bir görev hâline gelmiştir.

Hasılı, okul müdürü sorumluluk yönünden zengin, hak yönünden fukaradır.

Bu dengenin yeniden kurulması yalnızca okul müdürlerinin değil, eğitim sisteminin tamamının daha güçlü ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşmasının temel şartlarından biridir.

Okul müdürü; yetkisi kadar değil, sorumluluğu kadar tanınan bir makam olmalıdır. Çünkü eğitimin yükünü taşıyanların hakkı teslim edilmeden, eğitimin niteliğini yükseltmek mümkün olmayacaktır.